Muziek en Nederlands - www.MuzNed.nl

Welkom op de website van Stefan Terpstra, docent Muziek en Nederlands op SG De Dijk in Medemblik.

Geen categorie, Lezen, Literatuur, Nederlands, Schrijven

Spanning in verhalen

Verhalen worden spannend als ze open plekken bevatten.
Een open plek is iets wat voor de lezer verborgen wordt gehouden, iets wat het verhaal (voorlopig) verzwijgt.
Open plekken roepen vragen op bij de lezer. Deze vragen wil de lezer beantwoord hebben en daarom leest hij verder.

Een schrijver kan op verschillende manieren spanning aanbrengen in een verhaal.

  • informatie voor de lezer verzwijgen.
  • de aanwezigheid van een geheim of raadsel dat beetje bij beetje wordt onthuld.
  • het verhaal vertragen: de afloop van een situatie niet meteen vertellen, maar uitvoerig beschrijven.
  • de personen in een enge of gevaarlijke situaties plaatsen.
  • het verhaal in een griezelige of gevaarlijke omgeving laten spelen.
  • het verhaal op een spannend moment afbreken (cliffhanger).
  • een onverwachte wending gebruiken: er gebeurt iets onverwachts en verrassends waardoor jouw vermoedens over het vervolg totaal veranderen.
  • het wekken van verwachtingen en het oproepen van vermoedens bij de lezer door aanwijzingen te geven over de afloop.
  • het vervolg uitstellen: op het moment dat de ontknoping verteld lijkt te worden, stapt het verhaal over naar een andere gebeurtenis, naar een andere verhaallijn of naar een voorval uit het verleden (terugblik of flashback).
  • de lezer een informatievoorsprong geven: de lezer iets vertellen wat de personages niet weten: ze dreigen in een gevaarlijke situatie terecht te komen, weten dit zelf niet, maar jij als lezer weet het wel.

Open plekken en spanningsverhogende trucs zijn sturingsmechanismen die de lezer beïnvloeden. Ze sturen de lezer in zijn leesactiviteiten.

Er zijn twee soorten spanning: actiespanning en psychologische spanning.

  • Bij actiespanning wordt het verhaal spannend door wat er direct gebeurt. Zo kan de hoofdpersoon betrapt en bedreigd worden.
  • Bij psychologische spanning gaat het om de gedachten en gevoelens van de hoofdpersoon. Het gaat om de angst voor wat er zou kunnen gebeuren. Vaak mondt psychologische spanning uit in actiespanning.

Verder onderscheiden we globale spanning en lokale spanning.

  • Bij globale spanning gaat het om de spanning die het hele boek door blijft bestaan.
  • Bij lokale spanning gaat het om een bepaalde situatie in het boek, waarvan snel duidelijk wordt hoe het afloopt.

De spanning in een verhaal kan op het verleden gericht zijn. Bij die soort spanning gaat het om iets wat in het verleden gebeurd. Het hele boek draait om de vraag wat er toen is gebeurd.

Bij op de toekomst gerichte spanning gaat het om de vraag wat er verderop in het verhaal zal gaan gebeuren.

Een verhaal is vaak opgebouwd uit spanningsbogen. Een spanningsboog is de periode tussen het begin en einde van de spanning. Zo begint een spanningsboog als iemand wordt aangevallen en eindigt op het moment dat hij zijn tegenstander verslaat.

Spanningsbogen kunnen kort zijn en maar een of enkele bladzijden duren. Een spanningsboog kan ook hoofdstukken lang blijven bestaan, bijvoorbeeld wanneer een dreiging maar niet verdwijnt. Tevens is er vaak een spanningsboog die het gehele boek blijft bestaan en die pas eindigt bij het slot.

Please follow and like us:

Reageren is niet mogelijk

Thema door Anders Norén