Muziek en Nederlands - www.MuzNed.nl

Welkom op de website van Stefan Terpstra, docent Muziek en Nederlands op SG De Dijk in Medemblik.

Geen categorie, Nederlands, Spreekwoorden en gezegden, Taalweetje

Wat is het verschil tussen een spreekwoord, een gezegde, een zegswijze en een uitdrukking?

Spreekwoord 1

Kenmerkend voor een spreekwoord is de onveranderlijkheid van de formulering en de woordkeus. Een spreekwoord heeft altijd de vorm van een mededelingszin (het is bijvoorbeeld geen vraag). Het is een uitspraak met een algemene levenswijsheid: zo gaat het nu eenmaal in de wereld. Voorbeelden van spreekwoorden zijn: ‘Na regen komt zonneschijn‘, Boontje komt om zijn loontje en ‘Oost west, thuis best.

Gezegde

Een gezegde is een vaste verbinding van woorden met een figuurlijke betekenis, die geen werkwoord bevat en dus op zichzelf nooit een zin vormt. Bijvoorbeeld: met hart en ziel, een open deur, een vrolijke frans.

Zegswijze

Er bestaat ook nog een derde categorie: de zegswijzen. Deze kunnen wel een zin vormen (in tegenstelling tot gezegden), en het onderwerp en de werkwoordstijd kunnen aangepast worden (dit in tegenstelling tot spreekwoorden). Een zegswijze is bijvoorbeeld ‘Het loopt de spuigaten uit’, of in ‘aangepaste’ vorm: ‘Het lawaai liep de spuigaten uit.’

Uitdrukking 2

Uitdrukkingen lijken erg op gezegden, maar het verschil is dat in een uitdrukking wel een werkwoord voor kan komen. Hierdoor is een uitdrukking een hele zin. Een uitdrukking heeft net zoals een gezegde vaak een figuurlijke betekenis en bevat (in tegenstelling tot een spreekwoord) meestal geen wijsheden.

Voorbeelden van veelvoorkomende uitdrukkingen zijn:

  • Met de Noorderzon vertrekken – Onaangekondigd vertrekken en niks meer van je laten horen.
  • Lachen als een boer met kiespijn – Meelachen terwijl je eigenlijk niet echt moet lachen.
  • Iemand van haver tot gort kennen. Je kent iemand heel erg goed.
Please follow and like us:
  1. https://onzetaal.nl/taaladvies/spreekwoord-gezegde-zegswijze-uitdrukking
  2. https://www.slimleren.nl/stof/nederlands/onderwerpen/12.636/Veel+voorkomend+-+spreekwoorden%252C+gezegden+en+uitdrukkingen

Reageren is niet mogelijk

Thema door Anders Norén